Fenologie

 

HOME

 

 

       Bloemenklok van Linnaeus

 

       Vruchttijden enkele bomen, struiken en lianen

 

       Vervroeging bloei voorjaarsplanten

 

 

 

Bloemenklok van Linnaeus

 

Horologium Florae

 

In 1751 publiceerde Linnaeus in Philosophica Botanica zijn bloemenklok "Horologium Florae".

 

Linnaeus ontwierp deze klok met behulp van Aequinoctales, dat zijn planten die op vaste uren hun bloemen openen of sluiten.

 

Daarnaast zijn er op dit gebied nog twee typen planten, de Meteorici, dat zijn planten die hun bloemen openen en sluiten naar gelang de weersomstandigheden en Tropici waarvan het openen en sluiten van de bloemen varieert met de daglengte.

 

De eerste drie kolommen zijn uit de oorspronkelijke publicatie van Linnaeus, daaraan zijn de huidige wetenschappelijke en Nederlandse namen toegevoegd.

 

Open Sluit Naam door Linnaeus gegeven Wetenschappelijke naam Nederlandse naam

 

3. - Tragopogon luteum Tragopogon pratensis Morgenster

4. - Leontodon Taraxonoid. Leontodon hispidus Ruige leeuwentand

4.5 - Picris magna Picris hieracioides Dubbelkelk

- - Cichoreum scanense Cichorium intybus Wilde cichorei

- - Crepis tectorum Crepis tectorum Smal streepzaad

6. - Scorzonera tingitana Reichardia tingitana

5. - Sonchus laevis Sonchus oleraceus Gewone melkdistel

- - Leontodon Taraxacum Taraxacum officinale Paardenbloem

- - Crepis alpina Crepis alpina

- - Tragopogon Columnae Geropogon glabrum

- - Lapsana Ragadiolus Rhagadiolus edulis

- - Lapsana glutinosa Crepis pulchra

- - Convolvulus rectus Convolvulus tricolor

6. - Hypochoeris pratensis Hypochoeris pratensis

- - Hieracium fruticosum Hieracium umbellatum Schermhavikskruid

6.7. - Hieracium Pulmonaria Hieracium murorum Muurhavikskruid

- - Crepis rubra Crepis rubra

- - Sonchus repens Soncus arvensis Akkermelkdistel

7. - Sonchus belgicus Sonchus palustris Moerasmelkdistel

- - Leontodon Chondrilloides Leontodon autumnalis Vertakte leeuwentand

- - Hieracium latifolium Hieracium sabaudum Boshavikskruid

- - Sonchus lapponicus Lactua alpina

- - Lactuca sativa Lactuca sativa Sla

- - Calendula africana Calendula pluvialis

- - Nymphaea alba Nymphaea alba Witte waterlelie

- - Anthericum album Anthericum ramosum

8. - Hypochoeris hispida Hypochoeris maculata Gevlekte biggenkruid

- - Lapsana Rhagadioloides Phaecasium lapsanoides

- - Mesembryant. barbatum Mesembryanthemum barbatum

9. - Hieracium Pilosella Hieracium pilosella Muizenoor

- - Anagallis rubra Anagallis arvensis subsp. arvensis Rood guichelheil

- - Dianthus prolifer Petrorhagia prolifera Mantelanjer

- 8.9. Leontodon Taraxacum Taraxacum officinalis Paardenbloem

9. - Hypochoeris Chodrilloid. Hypochoeris radicata Gewoon biggenkruid

10. - Malva helvola Malva caroliniana

- - Arenaria purpurea Spergularia rubra Rode schijnspurrie

- - Mesembr. crystallinumum Mesembryanthemum crystallinum IJsplantje

10. - Lapsana. glutinosa Crepis pulchra

- - Lactuca sativa Lactuca sativa Sla

- - Scorzonera tingitana Reichardia tingitana

10.11. - Mesembr. neapolit.

- 11. Crepis alpina Crepis alpina

- - Tragopogon Columnae Geropogon glabrum

- 12. Sonchus laevis Sonchus oleraceus Gewone melkdistel

- 12. Sonchus lapponicus Mulgedium alpinum

- 1. Hypochaeris Chondrill. Hypochoeris radicata Gewoon biggenkruid

- - Malva helvola Malva caroliniana

- - Dianthus prolifer Petrorhagia prolifera Mantelanjer

- 2. Hieracium latifolium Hieracium sabaudum Boshavikskruid

- - Crepis rubra Crepis rubra

- 2. Hypochoeris hispida Hypochoeris maculata Gevlekte havikskruid

- - Hieracium Pulmonaria Hieracium murorum Muurhavikskruid

- - Sonchus belgicus Sonchus palustris Moerasmelkdistel

- - Lapsana Rhagadioloid. Rhagadiolus edulis

- - Mesembr. barbatum Mesembryanthemum barbatum

- 3. Arenaria purpurea Spergularia rubra Rode schijnspurrie

- 3. Leontodon Chondrilloides Leontodon autumnale Vertakte leeuwentand

- - Calendula arvensis Calendula arvensis Akkergoudsbloem

- 3. Mesembr. neapolit.

- - Mesembr. linguiform.

- 4. Hieracium rubrum

- - Mesembr. crystallinum Mesembryanthemum crystallinum IJsplantje

- - Calendula africana Calendula pluvialis

- - Anthericum album Anthericum ramosum

- - Alyssum Alyssoides Alyssum alyssoides Bleek schildzaad

- 5. Hypochoeris pratensis Hypochoeris pratensis

- 5. Hieracium fruticosum Hieracium umbellatum Schermhavikskruid

- - Nymphaea alba Nymphaea alba Witte waterlelie

- 7. Papaver nudicaule Papaver nudicaule IJslandse papaver

- 8. Hemerocallis fulva Hemerocallis fulva Bruinrode daglelie

 

 

Bron: Arne Sjoeqvist, Swedish Environmental Protection Agency, Stockholm

 

 

 

Vruchttijden enkele bomen, struiken en lianen

 

HOME

 

 

Begin vruchttijd

Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

 

 

 

Maart

 

 

 

Klimop

Hedera helix

Mei

 

 

 

Amandelwilg

Salix triandra

 

Ratelpopulier

Populus tremula

 

Boswilg

Salix caprea

 

Grauwe en Rossige wilg

Salix cinerea

 

Kraakwilg

Salix fragilis

 

Witte abeel

Populus alba

 

Bittere wilg

Salix purpurea

 

Katwilg

Salix viminalis

 

Gaspeldoorn

Ulex europaeus

 

Ruwe iep

Ulmus glabra

 

Fladderiep

Ulmus laevis

Juni

 

 

 

Geoorde wilg

Salix aurita

 

Amerikaanse populier

Populus deltoides

 

Zwarte populier

Populus nigra

 

Zoete kers

Prunus avium

 

Laurierwilg

Salix pentandra

 

Schietwilg

Salix alba

Juli

 

 

 

Framboos

Rubus idaeus

 

Kerspruim

Prunus cerasifera

 

Zure kers

Prunus cerasus

 

Pruim en Kroosjes

Prunus domestica

 

Vogelkers

Prunus padus

 

Appel

Malus sylvestris

 

Rode kamperfoelie

Lonicera xylosteum

 

Dauwbraam

Rubus caesius

 

Zachte berk

Betula pubescens

 

Ruwe berk

Betula pendula

 

Zomerlinde

Tilia platyphyllos

 

Amerikaans krentenboompje

Amelanchier lamarckii

 

Gladde iep

Ulmus minor

 

Blauwe bosbes

Vaccinium myrtillus

Augustus

 

 

 

Rijsbes

Vaccinium uliginosum

 

Peer

Pyrus communis

 

Mahonia

Mahonia aquifolium

 

Wegedoorn

Rhamnus cathartica

 

Sporkehout

Rhamnus frangula

 

Gewone braam

Rubus fruticosus

 

Wilde lijsterbes

Sorbus aucuparia

 

Valse wingerd

Parthenocissus inserta

 

Taxus

Taxus baccata

 

Wilde kamperfoelie

Lonicera periclymenum

 

Hemelboom

Ailanthus altissima

 

Gelderse roos

Viburnum opulus

 

Palmboompje

Buxus sempervirens

 

Heggenrank

Bryonia dioica

 

Duinroosje

Rosa pimpinellifolia

 

Sneeuwbes

Symphoricarpos albus

 

Gewone vlier

Sambucus nigra

 

Winterlinde

Tilia cordata

September

 

 

 

Gewone es

Fraxinus excelsior

 

Tweestijlige meidoorn

Crataegus laevigata

 

Beuk

Fagus sylvatica

 

Wilde kardinaalsmuts

Euonymus europaeus

 

Zilverwilg

Elaeagnus commutata

 

Weymouthden

Pinus strobus

 

Goudenregen

Laburnum anagyroides

 

Jeneverbes

Juniperus communis

 

Okkernoot

Juglans regia

 

Eenstijlige meidoorn

Crataegus monogyna

 

Duindoorn

Hippophae rhamnoides

 

Gele kornoelje

Cornus mas

 

Rode kornoelje

Cornus sanguinea

 

Hazelaar

Corylus avellana

 

Hop

Humulus lupulus

 

Wilde liguster

Ligustrum vulgare

 

Rimpelroos

Rosa rugosa

 

Bosrank

Clematis vitalba

 

Tamme kastanje

Castanea sativa

 

Haagbeuk

Carpinus betulus

 

Gewone esdoorn

Acer pseudoplatanus

 

Noorse esdoorn

Acer platanoides

 

Spaanse aak

Acer campestre

 

Reuzenzilverspar

Abies grandis

 

Gewone zilverspar

Abies alba

 

Robinia

Robinia pseudoacacia

 

Meelbes

Sorbus aria

 

Egelantier

Rosa rubiginosa

 

Sleedoorn

Prunus spinosa

 

Amerikaanse vogelkers

Prunus serotina

 

Hondsroos

Rosa canina

 

Witte kornoelje

Cornus alba

Oktober

 

 

 

Zwarte den

Pinus nigra

 

Kwee

Cydonia oblonga

 

Hulst

Ilex aquifolium

 

Mispel

Mespilus germanica

 

Wintereik

Quercus petraea

 

Zomereik

Quercus robur

 

Amerikaanse eik

Quercus rubra

 

Witte paardenkastanje

Aesculus hippocastanum

November

 

 

 

Zeeden

Pinus pinaster

December

 

 

 

Maretak

Viscum album

 

Zwarte els

Alnus glutinosa

 

Witte els

Alnus incana

 

Grove den

Pinus sylvestris

 

 

 

Vervroeging bloei

 

Door een hoge temperatuur in het voorjaar, zoals dat is voorgekomen in 2001 en 2002, valt de gemiddelde bloeidatum vroeger in het jaar dan in de periode 1940-1968. Voor sommige soorten zoals speenkruid en sneeuwklokje zelf meer dan 25 dagen. Het is opvallend dat bij de soorten die later in het jaar gaan bloeien de vervroeging lang zo sterk niet is. Waarschijnlijk reageren deze soorten meer op verandering in licht dan op temperatuur. Ook is het mogelijk dat de temperatuursverhoging in de eerste maanden van het jaar sterker is (nog nakijken).

 

 

 

 

Bron: Vliet, Arnold van en Dolf de Groot (2003). De Natuurkalender: is vervroeging van het voorjaar zichtbaar? De Levende Natuur jr 104 (3), 99-100.

 

Meer informatie over bloeitijden is te vinden op www.natuurkalender.nl

 

 

 

 

Datum laatste wijziging pagina: 21-11-2003 20:13